İkamet izni için sağlık sigortası: özel poliçe mi, SGK genel sağlık sigortası mı
Her ikamet izni başvurusu ve uzatması, istenen sürenin tamamını kapsayan sağlık sigortası kanıtı ister. İki yol vardır: Göç İdaresi'nin belirlediği asgari teminatı karşılayan özel poliçe veya devlet sistemine (SGK genel sağlık sigortası, GSS) kayıt. Hangisini kullanabileceğiniz ne kadar süredir oturduğunuza ve yaşınıza bağlıdır. Bu rehber ikisini, poliçede ne yazması gerektiğini ve diğer belgelerinizin buna nasıl bağlandığını anlatır.
Özel poliçe: Göç İdaresi ne ister
İkamet izni için özel poliçe, Göç İdaresi'nin ikamet başvurularında özel sağlık sigortasına ilişkin genelgesindeki (ilk kez 2016'da yayımlanıp güncellenen) asgari teminatı karşılamalıdır. Özetle: yatarak tedavi yıllık limitsiz ve katılım payısız; ayakta tedavi yıllık limitle ve en fazla %40 katılım payıyla; genelgenin ifadesi poliçeye basılı. Sigortacılar bu ürünü "yabancı sağlık sigortası" veya "ikamet sigortası" adıyla satar. Seyahat poliçesi, ülkenizden bir poliçe veya genelgeyi anmayan Türk poliçesi gişede reddedilir.
Poliçe en geç başvuru tarihinde başlamalı ve istenen izin süresinin sonuna kadar sürmelidir; bir yıllık poliçe iki yıllık izni desteklemez. Sigortalının adı pasaportla birebir aynı olmalıdır.
Primler ve yaş grupları
Primleri her sigortacı belirler ve yaşla artar. 2026'da 40 yaş altı bir yetişkin için bir yıllık poliçe genellikle birkaç bin liradır; 50'den sonra prim hızla yükselir ve birçok sigortacı 65 veya 70 yaş üstüne yeni poliçe düzenlemez. Poliçeleri yalnızca lisanslı sigortacılar ve brokerler satar; başka kimse satamaz, biz de satmayız. Üst yaş grubuna yakınsanız izin süresini planlamadan önce brokere sigortacının yeni poliçe yaş sınırını sorun.
SGK yolu: yabancılar için genel sağlık sigortası
5510 sayılı Kanun md. 60/1-d uyarınca en az bir yıl kesintisiz ikamet izni taşıyan ve ülkesinde sigortalı olmayan yabancı, SGK'da genel sağlık sigortasına kaydolabilir. Aylık prim, brüt asgari ücretin iki katının %3'ü (yani brüt asgari ücretin %6'sı) olarak hesaplanır; 2026 asgari ücretiyle yaklaşık ₺1,980/aydır; kesin rakamı SGK yayımlar. Kayıt eş ve çocukları ek prim olmadan bakmakla yükümlü olarak kapsar ve devlet hastaneleri ile anlaşmalı özel hastanelere vatandaşlarla aynı koşullarda erişim verir. Türk bordrosundaki çalışanlar işvereni üzerinden otomatik sigortalıdır; yabancı öğrencilerin ayrı üç aylık penceresi vardır; bkz. öğrenci izni rehberi.
GSS belgesi (sosyal güvenlik kaydı veya provizyon belgesi) e-Devlet'ten indirilir ve izin dosyasında özel poliçenin yerini alır. Tuzağa dikkat: kaydolduktan sonra yazılı olarak çıkana kadar prim her ay işler; ödenmemiş GSS borcu sonraki uzatmaları engeller.
Diğer belgeleriniz nasıl bağlanır
Sigortacı da SGK da kimlik belgelerinizden çalışır. İlk izinde sigortacı pasaport ve vergi numaranızı ister; pasaport adıyla vergi kaydı arasındaki uyumsuzluk, Göç İdaresi'nin başvurunuzla eşleştiremediği bir poliçe üretir. SGK kaydı için ikamet izni, adres kaydı ve yurt dışında sigortalı olduğunuz için muafiyet istiyorsanız yabancı kurumdan noter onaylı Türkçe tercümeli belge gerekir (2026 noter tarifesine göre sayfa başına ≈ ₺884, tarafınızca notere ödenir). İkili sosyal güvenlik anlaşması olan ülkelerin (Almanya, Avusturya, Hollanda ve diğerleri) vatandaşları Türk poliçesi yerine anlaşma formlarını kullanabilir; hangisinin geçerli olduğunu SGK doğrular.
Yaygın hatalar
- İzin için alınıp kart gelince iptal edilen poliçe: Göç İdaresi şartları ortadan kalkan izni iptal edebilir ve iptal edilen poliçe uzatmada ortaya çıkar.
- İstenen izinden kısa poliçe süresi; izin kısaltılır veya reddedilir.
- Ebeveynin poliçesi tek kişiyi kapsadığı için çocuklar sigortasız kalır.
- GSS kaydı yapılıp unutulur; borç bir sonraki uzatmada çıkar.
Her ROSTU ikamet setinde sigorta adımı bir satış değil bir kontroldür: lisanslı broker tanıştırır, poliçe metnini ve tarihlerini genelge ve e-İkamet formunuzla karşılaştırır, SGK yolunun size açık olup olmadığını söyleriz.
Kaynaklar
- goc.gov.tr — Göç İdaresi Başkanlığı: ikamet izinleri için özel sağlık sigortası şartları
- sgk.gov.tr — yabancılar için genel sağlık sigortası: kayıt, primler
- mevzuat.gov.tr — 5510 sayılı Kanun md. 60 ve 80; 6458 sayılı Kanun md. 32
- turkiye.gov.tr — e-Devlet: SGK kapsam belgesi
Sorular
Ülkemden bir poliçe kabul edilir mi?
Yalnızca ülkenizin Türkiye ile ikili sosyal güvenlik anlaşması varsa ve ülkenizdeki kurumun verdiği, SGK'ca doğrulanan anlaşma formunu sunarsanız. Uluslararası expat planları dâhil başka hiçbir yabancı poliçe ikamet izni için kabul edilmez.
İlk iznim için SGK kullanabilir miyim?
Hayır. Md. 60/1-d kaydı için önce bir yıl kesintisiz ikamet izni gerekir. İlk başvuru özel poliçeyle yapılır; ikinci yıldan itibaren GSS'ye geçip uzatmada SGK belgesini sunabilirsiniz.
Poliçe tüm izin süresini kapsamak zorunda mı?
Evet. Poliçe başvuru tarihinde veya öncesinde başlamalı ve istenen izinden erken bitmemelidir. Sigortacılar bu yüzden bir ve iki yıllık poliçe satar; bir yıllık poliçeyle iki yıllık izin en fazla bir yıl verilir.